هرچند امروز فقط پورشه و سوبارو اقدام به تولید پیشرانههای تخت میکنند ولی در طول تاریخ شرکتهای دیگری هم خودروهایی با موتور تخت ساختهاند.
پیشرانههای درونسوز با آرایشهای مختلفی ساخته میشوند که یکی از آنها تخت است. در این نوع موتور، سیلندرها بجای آنکه عمودی باشند، بهصورت افقی چیده میشوند. موتورهای تخت هرچند با کاهش مرکز ثقل خودرو باعث بهبود هندلینگ میشوند ولی به دلیل مشکلاتی مثل تعمیر و نگهداری دشوار، خیلی متداول نشدند. بااینحال، پورشه و سوبارو تا به امروز به موتورهای تخت وفادار ماندهاند. غیرازاین دو شرکت، در طول تاریخ خودروسازان دیگری هم از موتورهای تخت استفاده کردهاند که در ادامه با مشهورترین آنها آشنا خواهیم شد.
فولکسواگن بیتل
یکی از مشهورترین خودروهایی که از موتور تخت استفاده کرد، فولکسواگن بیتل بود. این خودرو که توسط فردیناند پورشه طراحی شد و در سال ۱۹۳۹ به بازار آمد، در ابتدا به یک پیشرانهٔ ۱۱۳۱ سیسی تخت چهار سیلندر مجهز بود که ۲۵ اسب بخار قدرت داشت. فولکسواگن بعداً در دیگر محصولات خود مثل ون تایپ ۲ هم از موتورهای تخت استفاده کرد و تا سال ۱۹۷۳، حجم این موتور در مدلهای تایپ ۴ به ۱.۸ لیتر و قدرت به ۸۵ اسب بخار افزایش یافت. در سال ۱۹۴۸ نیز اولین خودروی تولیدی پورشه یعنی ۳۵۶ بر اساس بیتل و با همین موتورهای تخت ساخته شد. تولید پیشرانهٔ تخت فولکسواگن تا سال ۲۰۰۳ در بیتل ادامه داشت و به خاطر قابلیت اطمینان بالا شهرت یافت.
سیتروئن 2CV
یکی دیگر از خودروهای مردمی نمادین تاریخ یعنی سیتروئن 2CV هم از موتور تخت استفاده میکرد. البته برخلاف بیتل، پیشرانهٔ 2CV دو سیلندر بود. این موتور زمانی که 2CV در سال ۱۹۴۸ به بازار آمد، تنها ۳۷۵ سیسی حجم و ۹ اسب بخار قدرت داشت ولی بعداً حجم موتور به ۴۲۵ سیسی و نهایتاً ۶۰۲ سیسی افزایش یافت که قدرت را به ۳۰ اسب بخار رساند. سیتروئن دایان که بر اساس 2CV ساخته شد و در کشورمان با نام ژیان عرضه شد هم از همین موتورهای ۴۲۵ و ۶۰۲ سیسی استفاده میکرد که در ایران موتور بزرگتر را دیدیم. سیتروئن علاوه بر این موتورهای دو سیلندر، پیشرانهٔ تخت را به شکل چهار سیلندر هم برای خودروهای بزرگتر و گرانتر خود مثل GS تولید میکرد.
شورلت کورویر
به دلیل فروش و محبوبیت فوقالعادهٔ بیتل در بازار، شورلت به فکر ساخت رقیبی برای آن افتاد که در سال ۱۹۶۰ با نام کورویر معرفی شد. البته برخلاف بیتل، این ساختهٔ شورلت خیلی موفق عمل نکرد و فقط تا آخر همان دهه در بازار دوام آورد. شورلت برای ساخت کورویر از همان فرمول رقیب آلمانی استفاده کرد یعنی یک خودروی موتور عقب با پیشرانهٔ تخت هوا خنک ولی برخلاف بیتل، موتور تخت شورلت از نوع شش سیلندر بود. کورویر همچنین یکی از اولین خودروهای تولیدی جهان بود که به توربوشارژر مجهز شد. این شورلت اقتصادی طی دو نسل در نسخههای سدان، کوپه، کانورتیبل، استیشن، ون و پیکاپ تولید شد.
فراری تستاروسا
شاید جالب باشد بدانید که غیر از پورشه ۹۱۱، سوپراسپرت مشهور دیگری هم با موتور تخت ساخته شده است. این خودرو فراری تستاروسا است، سوپراسپرتی که اولین بار در سال ۱۹۸۴ با پیشرانهٔ دوازده سیلندر تخت معرفی شد. این موتور ۴.۹ لیتری که از سیستم انژکتوری ساخت بوش بهره میبرد، بسته به بازار، بین ۳۷۰ تا ۳۹۰ اسب بخار قدرت تولید میکرد. تستاروسا در سال ۱۹۹۱ مورد بهروزرسانی قرار گرفت و قدرت آن به ۴۲۸ اسب بخار افزایش یافت که حداکثر سرعت را به ۳۱۵ کیلومتر بر ساعت رساند. تولید تستاروسا تا سال ۱۹۹۶ ادامه یافت اما در آخرین سری به F512 M تغییر نام داد. این خودرو همچنان از موتور دوازده سیلندر تخت استفاده میکرد ولی حالا ۴۴۰ اسب بخار قدرت داشت.
لانچیا فلاویا
داستان موتورهای تخت لانچیا با معرفی فلاویا در نمایشگاه خودروی تورین ۱۹۶۱ آغاز شد. این اولین خودروی تولیدی ایتالیایی با پیشرانهٔ تخت بود. این موتور در اولین نمونههای فلاویا از نوع ۱.۵ لیتری با ۹۰ اسب بخار قدرت بود. پیشرانهٔ تخت اما تنها ویژگی منحصربهفرد فلاویا نبود زیرا این اولین خودروی ایتالیایی با ترمزهای دیسکی در هر چهارچرخ هم محسوب میشد.
بامو ۷۰۰
۷۰۰ یکی از محصولات ناشناخته و غیرمعمول بامو محسوب میشود. پیش از معرفی این خودرو، بامو از پیشرانههای تخت در خودروهای خود استفاده میکرد اما بعداً این پیشرانهها به خودروهای اقتصادی بامو یعنی ۶۰۰ و سپس ۷۰۰ هم راه پیدا کردند. ۷۰۰ زمانی به بازار آمد که بامو در شرایط مالی بدی قرار داشت ولی این خودرو به لطف قدرت مناسب ۳۲ اسب بخاری پیشرانهٔ ۷۰۰ سیسی دو سیلندر تخت که امکان دستیابی به حداکثر سرعت ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت را فراهم میکرد در ترکیب با عناصر طراحی باموهای لوکستر آن دوران، به خودروی محبوبی تبدیل شد و بهنوعی توانست بامو را از ورشکستگی نجات دهد.
Titanium
۲۹ بهمن ۱۴۰۳وای پسر چرا انقدر قرمز به فراری میاد
Iman 007
۲۹ بهمن ۱۴۰۳داداش اصلا میگن قرمز فراری
SMS
۲۹ بهمن ۱۴۰۳اگه درست گفته باشم یه فراری دیگه با موتور یک و نیم لیتری دوازده سیلندر تخت دیگه هم بوده ، با قدرت ۴۰۰ اسب بخار
Titanium
۲۹ بهمن ۱۴۰۳عکس مقاله چه خودرو هایین؟
amirboss
۲۹ بهمن ۱۴۰۳فراری تستاروسا
فراری 512
اگه اشتباه نکنم فراری مارانلو 575
Khosrow
۲۹ بهمن ۱۴۰۳اخـری مارانللـو نیستـــ / تـو فیلمـــ ویل اسمیتـــ عاشق مارانللو شدمـ / الاان عکسای کابینش رو دیدمـــ / چقدر زیبـا و خوفـ بـود / مارانللـو 550 ..
امیر
۳۰ بهمن ۱۴۰۳عاشق کیلومتر شمارشم. با اون عقربه های قشنگش
مزدک
۲۹ بهمن ۱۴۰۳جلوتر از همه؛ تستاروسای زیبا قرار گرفته. شاهکار میانی، یکی از زیباترین فیس لیفت های فراری، یعنی 512TR هست، و سومی؛ که داره دوره ی انتقال فراری رو، از زیبایی شناسی دهه ی هشتادش؛ به فرم های ساده تر و سیال دهه ی نود میلادی نشون میده (عبور از تکامل فرم تستاروسا به ۳۴۸، و رسیدن به ساختار استتیک F355، که سرآغاز فراری های مدرن بود)، F512 M هست (که البته به دلیل همین تغییرات زیبایی شناسی ای که عرض کردم، یک فرم بینابینی و نه چندان زیبا داشت، که دلیلش رو می شه در پیوند اعضای جدید بدنه های فراری؛ در فرم کلی مدل های قبلی اون جستجو کرد، مثل چراغ های عقبی که از مدل های کلاسیکش برداشت و بازطراحی شده؛ و ساختار اصلی صورت خودرو، شامل جلو پنجره، چراغ های اصلی غیر مخفی، و راهنما/مه شکن هایی، که خبر از ورود F355 می دادن، در پیوند با ساختار کلی بدنه ی در حال از صحنه خارج شدن تستاروسا)
وای! عزیزمن اونایی که به 575 مارانلو بودن آخری، لایک دادن! فضای مجازی، همین چیزاش قشنگه…
amirboss
۲۹ بهمن ۱۴۰۳با اینترنت همه دانشمند شدن رفت….
مزدک
۳۰ بهمن ۱۴۰۳ولی تو حتی با اینترنت هم دانشمند نشدی رفیق…
amirboss
۳۰ بهمن ۱۴۰۳مشک آن است که خود ببوید …
حقیقتش اینه که من به دلیل مشغله بالا و کمبود وقت نمیتونم برم اینترنت مطلب جمع کنم نهایت تفریح من شده نیم ساعت در روز به صورت پاره وقت سر زدن به پدال چون به صنعت خودرو از دوران طفولیت علاقه داشتم.
تمامی نظرهایی که بعضا در مورد یه سری از پست ها میدم حاصل تحصیلات یا مطالعات و تجربیات قبلی منه.
JDM سابق
۲۹ بهمن ۱۴۰۳پس پدر خانواده الهام بخش موتور تخت ها
تاترا V570 کجاست!!
ساسانیان ساساتیان (همون ساسات)
۳۰ بهمن ۱۴۰۳یه سوال
این تاترا که میگی قبل از بیتل ساخته شده ؟؟؟؟؟
BMW is GOD
۲۹ بهمن ۱۴۰۳تنها بیاموهایی که جلو پنجره خفن و مخصوص بیامو رو ندارن یکی این بیامو ۷۰۰ و یکی هم ایزتا هست
تا جایی که من میدونم فقط این دوتا جلو پنجره مخصوص و کلیوی بیامو رو ندارن
اگه شما ماشین دیگهای رو میشناسید که این جلو پنجره بیامو رو نداشته باشه ممنون میشم بگید 🌹
مزدک
۳۰ بهمن ۱۴۰۳1938 BMW 328 Kamm Coupe Mille Miglia اولینش بود (البته می دونیم که جلوپنجره ی معروف بی ام و؛ از ۱۹۳۳ میلادی، با مدل 303 ارائه شد، و مدل های قبل از اون رو کاری باهاشون نداریم!)
1972 Chevron BMW B21 که ماشین ریسینگ گروه ۵ اسپرت پروتوتایپ بود.
1967 BMW Monti Bergspider که البته اون هم مدل فرمول ۲ بود.
1968-72 BMW Glas 1800 SA که ویژه ی بازار آفریقای جنوبی بود.
1967-68 BMW Glas 3000 که طراحی شرکت Frua ی ایتالیا بود.
و البته 1959 BMW 3200 Michelotti Vignale هم هست، که از جلو پنجره ی مشهور؛ فقط خط تقسیم وسطش رو داره!
ماشین های فرمولای بی ام و هم (بخاطر مسائل آیرودینامیک) به کنار!
از کانسپت/پروتوتایپ ها هم:
1954 BMW 502 Sportwagen (Typ 528) (507a) یک نمونه ش هست.
1964 BMW Hurrican Prototype یک نمونه ی دیگه.
1971 BMW 5 Series Prototyp (E12)
1977BMW 7 Series Sedan & Touring Prototyp (E23) که خوب نبود جلوپنجره در اونها، یک جور استتار بود، برای نامشخص موندن طرح نهایی E23
و 2015 Rinspeed Budi هم که البته یک جور تیونینگ احمقانه! حساب میشه، فکر می کنم آخرین مدل بدون جلوپنجره ی بی ام و باشه، که ساخته شد.
Kiarash
۲۹ بهمن ۱۴۰۳ولی جدی به بیتل نمیخورد موتور تخت باشه
حسن پاشایی
۲۹ بهمن ۱۴۰۳سلام
فراری قبل از تستاروسا مدل برلینتا باکسر هم موتورش باکسر بود جزو کلکسیون ماشینهای دربار هم بوده
مزدک
۳۰ بهمن ۱۴۰۳دقیقا! هر دو مدل ۳۶۵ و ۵۱۲ برلینتا باکسر (BB)، با موتور تخت تولید می شدن، و پیش درآمد تستاروسا بودن. اریک کلاپتون، بزرگترین نوازنده ی گیتار الکتریک بریتانیایی زنده ی جهان (در کنار جیمی پیج و دیوید گیلمور البته!)، یکی از مالکین مشهور BBهای کلاسیک بود، که در زمان تولید مدل ۴۵۸ ایتالیا، به کمپانی معظم فراری؛ سفارش ساخت یک اتاق خاص بر روی این مدل رو داد، که برداشت شده از ساختار کلاسیک بدنه ی برلینتا باکسر عزیز بود (هرچند که نتیجه ی کار، به دلیل تفاوت ساختار فرمی خط سقف ۴۵۸، که بسیار متفاوت بود، چندان دلچسب از آب درنیومد!).
البته دربار ایران، به غیر از اون 365BB سرمه ای رنگ موجود در موزه ی خودروی تهران، یک دستگاه 512BB قرمز رنگ هم در اختیار داشت، که متأسفانه در دهه ی شصت شمسی، همراه با سیل کلاسیک های نابی که اون زمان؛ با پلاک های ترانزیت، از کشور خارج شد، و مثل بقیه ی اون شاهکارها، هرگز به این خاک برنگشت! هزاران افسوس…
مهردادکمال
۳۰ بهمن ۱۴۰۳لانچیا تو دهه ۶۰ از یه موتور ۱/۵ لیتری ۹۰ اسب بیرون میکشیده .از ۲۰۶ تیپ ۲ و ساینای ۲۰۲۵ ایران بیشتره!!!!
بی ام و. هم تو همون دوران از یه موتور ۷۰۰ سی سی دو سیلندر تاپ اسپید ۱۲۰ تا رو میتونسته به دست بیاره
خیلی حرفه
Mohamad013
۳۰ بهمن ۱۴۰۳تازه ترمزش هم چهارچرخ دیسکی بوده